Celem Wspólnoty Europejskiej jest zapewnienie środków prawnych niezbędnych dla poprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Działania te zapewniają bezpieczeństwo podmiotów działających na terenie obcego kraju ułatwiając jednocześnie dochodzenie roszczeń od nieuczciwych kontrahentów. Różne systemy i regulacje prawne w poszczególnych krajach UE stanowią barierę dla rozwoju konkurencji na rynku wewnętrznym. Stopień skomplikowania transgranicznych postępowań sądowych, jego koszty jak i czas trwania skutecznie zniechęcają przedsiębiorców do działania na rynku europejskim. Odpowiedzią na pojawiające się problemy hamujące swobodne działanie na rynku jest inicjatywa stworzenia ram prawnych, gwarantujących równe szanse wierzycielom i dłużnikom w całej Unii Europejskiej.

roszczenia

 

Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń zostało ustanowione na mocy Rozporządzenia (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. Procedura obowiązuje w każdym kraju Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii) i obowiązuje od momentu wejścia w życie aktu, tj. 1 stycznia 2009 r. W prawodawstwie polskim tzw. postępowanie uproszczone zostało uregulowane w kodeksie postępowania cywilnego w art.505(1) - 505(11).

Celem europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń jest ułatwienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w krajach członkowskich UE, a dokładniej uproszczenie postępowania spornego i obniżenie jego kosztów. Procedura przygotowana została w celu rozstrzygania drobnych sporów, których wartość nie przekracza kwoty 5000 EUR (wg średniego kursu walut NBP na dzień wniesienia pozwu do sądu).


Narzędzia wprowadzone przez Rozporządzenie mają charakter uzupełniający w stosunku do krajowych rozwiązań prawnych. Postępowanie jest zatem alternatywą względem innych dróg rozstrzygania tego typu sporów. 

Zakres zastosowania

Postępowanie dotyczy drobnych roszczeń w sprawach cywilnych i handlowych (w tym także konsumenckich) bez względu na rodzaj sądu lub trybunału. Nie obejmuje natomiast spraw podatkowych, celnych lub administracyjnych ani dotyczących odpowiedzialności państwa za działania i zaniechania w wykonywaniu władzy publicznej. W szczególności postępowania nie stosuje się do spraw dotyczących: 

  • stanu cywilnego, zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oraz przedstawicielstwa ustawowego osób fizycznych;
  • praw majątkowych wynikających ze stosunków małżeńskich, testamentów i dziedziczenia oraz obowiązków alimentacyjnych;
  • postępowań upadłościowych, postępowań związanych z likwidacją niewypłacalnych spółek lub innych osób prawnych, postępowań układowych oraz innych analogicznych postępowań;
  • ubezpieczeń społecznych;
  • sądownictwa polubownego;
  • prawa pracy;
  • najmu lub dzierżawy nieruchomości, z wyłączeniem powództw dotyczących roszczeń pieniężnych; 
  • naruszenia prywatności i dóbr osobistych, w tym zniesławienia. 

Procedura ma zastosowanie wyłącznie do spraw transgranicznych, czyli takich gdzie przynajmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu lub trybunału rozpatrującego sprawę. 


Przebieg postępowania 

Krok 1. Wszczęcie postępowania 
Do złożenia pozwu należy wykorzystać standardowy wzór formularza - formularz A. Pozew należy złożyć we właściwym sądzie lub trybunale w odpowiednim państwie członkowskim. W celu ułatwienia odnalezienia właściwej instytucji, wnioskodawca może skorzystać z Europejskiego Atlasu Sądowego. Każde z Państw członkowskich określa możliwe drogi komunikacji (tradycyjna bądź elektroniczna) oraz dopuszczalne języki, w których należy przygotować pozew. Formularz pozwu zawiera opis dowodów uzasadniających powództwo. Możliwe jest również dołączenie do pozwu wszelkich niezbędnych dokumentów. 

Krok 2. Weryfikacja formalna 
Sąd weryfikuje zasadność złożonego pozwu. Jeżeli sprawa nie wchodzi w zakres objęty zastosowaniem rozporządzenia, sąd lub trybunał informuje o tym powoda. W przypadku gdy organ uzna, że przedstawione we wniosku informacje są niewystarczające lub formularz pozwu nie jest wypełniony prawidłowo, sąd lub trybunał korzysta z formularza B w celu umożliwienia skorygowania wniosku w wyznaczonym terminie. 

Krok 3. Dostarczenie pozwu 
Po otrzymaniu należycie wypełnionego formularza pozwu sąd lub trybunał wypełnia część I odpowiedzi formularza C. Organ doręcza pozwanemu w terminie 14 dni odpis pozwu wraz z załącznikami. 

Krok 4. Odpowiedź pozwanego 
W terminie 30 dni od doręczenia formularza pozwu, pozwany odsyła do sądu lub trybunału odpowiedź wypełniając część II formularza odpowiedzi C. Pozwany może również załączyć niezbędne dokumenty. Pozwany może przekazać odpowiedź również w inny sposób, nie wykorzystując formularza. 

Krok 5. Przekazanie odpowiedzialności powodowi 
Sąd lub trybunał w terminie 14 dni od otrzymania odpowiedzi pozwanego przesyła powodowi kopię odpowiedzi wraz z dostarczonymi dodatkowymi dokumentami. 

Krok 6. Wydanie orzeczenia 
W terminie 30 dni od otrzymania odpowiedzi pozwanego lub powoda sąd lub trybunał wydaje orzeczenie, które zostaje doręczone stronom lub: 

  • żąda od stron przedstawienia dalszych szczegółowych informacji dotyczących powództwa w określonym terminie nieprzekraczającym 30 dni; 
  • przeprowadza postępowanie dowodowe lub 
  • wzywa strony na rozprawę, która ma odbyć się w terminie 30 dni od wezwania. 


Postępowanie w sprawie drobnych roszczeń e-CODEX drogą elektroniczną 

Projekt pilotażowy e-CODEX umożliwia realizację wybranych postępowań sądowych drogą elektroniczną. Jedną z procedur dostępnych online jest postępowanie w sprawie drobnych roszczeń. Usługa umożliwia wysłanie pozwu do sądu w Austrii.  Szczegółowe informacje na ten temat można uzyskać w zakładce e-Usługi.

 

22/04/2016