Obywatele Europy coraz chętniej korzystają z platform i aplikacji internetowych umożliwiających zakup dóbr i usług, załatwienie spraw w urzędach administracji publicznej, zawieranie umów prawnych bądź udział w transgranicznych postępowaniach przetargowych. Zakres i liczba transakcji elektronicznych jest w zasadzie nieograniczona. Mogą one być zawierane zawsze i wszędzie, bez względu na miejsce i czas, pomiędzy dowolnym podmiotami, które wyrażą taką wolę. Jednakże, pojawia się pewna istotna bariera, czynnik hamujący – bariera zaufania. To właśnie brak zaufania wywołany poczuciem niepewności prawa, często powoduje, że klienci, przedsiębiorcy i jednostki administracji publicznej wahają się, czy przeprowadzać transakcje elektroniczne i wdrażać nowe usługi online.

 

Chcąc zabezpieczyć potrzeby i interesy obywateli oraz przedsiębiorców w Unii Europejskiej, Parlament Europejski i Rada (UE) wydali Rozporządzenie nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym. Rozporządzenie to jednocześnie uchyla dyrektywę 1999/93/WE.

Rozporządzenie, zwane eIDAS, ma na celu zwiększenie zaufania użytkowników do transakcji zawieranych elektronicznie na rynku wewnętrznym poprzez zapewnienie wspólnej podstawy bezpiecznej interakcji elektronicznej pomiędzy obywatelami, przedsiębiorstwami i organami publicznymi. Przyczyni się to do podniesienia skuteczności i wydajności publicznych i prywatnych usługonline, e-biznesu i e-handlu w obszarze krajów UE. Poprzednia dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1999/93/WEdotyczyła podpisów elektronicznych, jednak nie zapewniała szczegółowych ram transgranicznych i międzysektorowych, które umożliwiłyby łatwe, bezpieczne i wiarygodne transakcje elektroniczne. Dlatego też, eIDAS wzmacnia i poszerza zapisy dyrektywy 1999/93/WE.

Chcąc zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego wraz z osiągnięciem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa środków identyfikacji elektronicznej i usług zaufania rozporządzenie eIDAS określa następujące kwestie:

  • warunki uznawania przez państwa członkowskie środków identyfikacji elektronicznej osób fizycznych i prawnych, objętych notyfikowanym systemem identyfikacji elektronicznej innego państwa członkowskiego;
  • przepisy dotyczące usług zaufania, w szczególności transakcji elektronicznych; oraz
  • ramy prawne dla podpisów elektronicznych, pieczęci elektronicznych, elektronicznych znaczników czasu, dokumentów elektronicznych, usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego i usług certyfikacyjnych uwierzytelniania witryn internetowych.

Rozporządzenie eIDAS (zgodnie z art. 50 i 52) zacznie być stosowane od 1 lipca 2016 roku.

7 października 2016 roku weszła w życie ustawa o usługach zaufania – głównym celem tej ustawy jest wprowadzenie do polskiego porządku prawnego rozporządzenia ws. eIDSA.

Jakie zmiany wprowadza przyjęta ustawa?

Ustawa przyjęta właśnie przez sejm to pierwszy krok w dostosowywaniu naszych realiów prawnych do tego rozporządzenia. W pierwszej kolejności zatem:

  • wyeliminowano pojęcia i instytucje nieznane w rozporządzeniu eIDAS i dostosowano terminologię krajowych aktów prawnych do terminów występujących w tym rozporządzeniu;
  • uregulowano te obszary, które niezbędne są do umożliwienia stosowania rozporządzenia eIDAS na gruncie prawa polskiego, tj. m.in. wyznaczono organ nadzoru;
  • uchylono ustawę z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262, z późn. zm.) oraz usunięto istniejące w krajowych przepisach odesłania do jej przepisów

Zgodnie z nowymi przepisami minister właściwy do spraw informatyzacji będzie organem nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o usługach zaufania. Nadzór dotyczył będzie zarówno usług kwalifikowanych, jak i niekwalifikowanych.

Co jeszcze przewiduje przyjęta ustawa?

W ustawie przewidziano także istnienie tzw. krajowego węzła identyfikacji, czyli punktu przyłączenia umożliwiającego sprzężenie krajowej infrastruktury identyfikacji elektronicznej w Polsce z krajowymi infrastrukturami służącymi do identyfikacji elektronicznej innych państw członkowskich. Jednocześnie wskazano, że funkcjonowanie krajowego węzła identyfikacji zapewnia minister właściwy do spraw informatyzacji.

Ustawa wskazuje również ministra właściwego do spraw informatyzacji jako koordynującego na poziomie krajowym działania na rzecz współpracy z państwami członkowskimi UE w sprawach dotyczących systemów identyfikacji elektronicznej oraz przekazującego informacje państwom członkowskim i Komisji Europejskiej o naruszeniu bezpieczeństwa notyfikowanych systemów identyfikacji elektronicznej. ( Źródło Ministerstwo Cyfryzacji).

Dowiedz się więcej

 

Data publikacji:18/04/2016

Data ostatniej aktualizacji: 03/2019